Đắk Lắk hướng tới phát triển chăn nuôi hiện đại, an toàn và thân thiện với môi trường
Với 66 dự án chăn nuôi đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Đắk Lắk đang từng bước hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, quy mô lớn. Tuy nhiên, cùng với cơ hội gia tăng giá trị sản xuất, yêu cầu kiểm soát chất thải, phòng chống dịch bệnh và bảo vệ môi trường đang trở thành những vấn đề cần được đặt ra ngay trong quá trình phát triển ngành chăn nuôi.
Ngày 6/11/2026, tại phường Buôn Ma Thuột, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan tổ chức Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”. Diễn đàn được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người chăn nuôi.
Toàn cảnh Diễn đàn
Quy mô chăn nuôi tăng, yêu cầu quản lý môi trường ngày càng cao
Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên hiện có khoảng 468 trang trại chăn nuôi quy mô lớn. Năm 2025, tổng đàn bò của 6 tỉnh, thành phố trong khu vực đạt khoảng 2,2 triệu con, chiếm 37% tổng đàn cả nước; đàn lợn đạt khoảng 5 triệu con, chiếm 19%. Trong đó, Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk thuộc nhóm 10 địa phương có đàn lợn lớn nhất cả nước.
Tại Đắk Lắk, chăn nuôi đang có sự chuyển dịch theo hướng tăng quy mô, từng bước ứng dụng công nghệ cao và tổ chức sản xuất theo chuỗi. Toàn tỉnh hiện có 66 dự án chăn nuôi được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; trong đó, 30 dự án đã hoàn thành, đi vào hoạt động, với tổng vốn đăng ký hơn 4.034 tỷ đồng.
Đến cuối tháng 10/2026, tổng đàn vật nuôi chính trên địa bàn tỉnh ước đạt hơn 23,47 triệu con. Trong đó, đàn trâu khoảng 29.690 con, đàn bò 389.090 con, đàn lợn hơn 1,25 triệu con và đàn gia cầm hơn 21,8 triệu con.
Cùng với sự phát triển về quy mô, sản lượng thịt hơi các loại của tỉnh tăng từ 292.079 tấn năm 2021 lên ước đạt 401.920 tấn năm 2026; sản lượng trứng tăng từ 671,7 triệu quả lên hơn 861 triệu quả. Những kết quả này cho thấy chăn nuôi đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của địa phương.
Sự phát triển quy mô chăn nuôi kéo theo nhiều tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường
Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh về số lượng vật nuôi và quy mô trang trại cũng kéo theo áp lực không nhỏ đối với môi trường. Nước thải, chất thải rắn, khí thải, mùi hôi từ hoạt động chăn nuôi nếu không được thu gom, xử lý đúng quy định có thể tác động đến đất, nguồn nước, hệ sinh thái và đời sống người dân.
Đáng chú ý, chất thải trong chăn nuôi không chỉ dừng lại ở phân và nước thải mà còn có bao bì thức ăn, vỏ lọ thuốc thú y, hóa chất sát trùng. Đây đều là những nguồn phát sinh cần được phân loại, thu gom và xử lý phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Phát triển kinh tế phải đi cùng trách nhiệm bảo vệ môi trường
Phát biểu tại diễn đàn, đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh, ngành chăn nuôi của tỉnh đang từng bước chuyển từ phương thức nhỏ lẻ, truyền thống sang mô hình trang trại tập trung, ứng dụng công nghệ cao và phát triển theo chuỗi giá trị.
Đây là hướng đi có ý nghĩa quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh và tạo thêm việc làm. Tuy nhiên, tỉnh xác định việc thu hút đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất phải được thực hiện trên cơ sở bảo đảm các yêu cầu về an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường.
“Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Phát triển chăn nuôi bắt buộc phải đi đôi với an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân”, đồng chí Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh.
Đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn
Theo định hướng của tỉnh, chăn nuôi và chế biến thực phẩm được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới. Trong đó, phát triển chăn nuôi cần được đặt trong mối liên kết với trồng trọt và các ngành sản xuất khác, từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất, chế biến và tiêu thụ đồng bộ.
Một trong những hướng đi được đặt ra là tận dụng chất thải chăn nuôi sau xử lý để sản xuất phân bón hữu cơ, nước tái sử dụng và năng lượng sinh học. Đối với Đắk Lắk, việc tái sử dụng nguồn chất thải đã qua xử lý còn mở ra khả năng phục vụ các vùng chuyên canh cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, góp phần giảm lãng phí tài nguyên và thúc đẩy mô hình sản xuất nông nghiệp tuần hoàn.
Tháo gỡ những điểm nghẽn để phát triển bền vững
Bên cạnh yêu cầu bảo vệ môi trường, thực tiễn phát triển chăn nuôi tại Đắk Lắk cũng cho thấy những hạn chế về tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi. Hệ thống vùng nguyên liệu, cơ sở giết mổ và chế biến còn sơ khai, chưa đáp ứng yêu cầu hình thành chuỗi sản xuất đồng bộ. Chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ, phân tán vẫn chiếm tỷ lệ cao; một số chuỗi liên kết gia công mới dừng ở khâu nuôi và xuất bán sản phẩm thô, giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng.
Từ thực tế quản lý tại địa phương, đồng chí Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho rằng, sự phát triển nhanh về quy mô chăn nuôi đòi hỏi phải tăng cường kiểm soát toàn diện các nguồn phát sinh chất thải, không chỉ tại các trang trại mà còn trong quá trình cung ứng thức ăn, sử dụng thuốc thú y và hóa chất phục vụ chăn nuôi.
TS. Nguyễn Trọng Tuyển, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình bày tham luận tại Diễn đàn
Đối với những khó khăn trong công tác quản lý, đồng chí Nguyễn Văn Minh, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk đề nghị Cục Môi trường sớm ban hành quy chuẩn đánh giá hoạt động chăn nuôi, tạo cơ sở cụ thể để các địa phương thực hiện kiểm tra, giám sát và xử lý những vấn đề môi trường tại cơ sở. Đồng chí cũng đề cập đến yêu cầu duy trì lực lượng thú y tại cấp xã, phường. Theo đó, các nhiệm vụ tiêm phòng, tiêu độc khử trùng, xử lý ổ dịch và kiểm soát giết mổ đều đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật và lực lượng trực tiếp bám địa bàn. Vì vậy, địa phương kiến nghị Cục Chăn nuôi và Thú y sớm có hướng dẫn về tổ chức lực lượng thú y cơ sở trong thời gian chờ hoàn thiện quy định về định mức, số lượng và vị trí việc làm, bảo đảm các hoạt động chuyên môn không bị gián đoạn.
Bà Lê Hoàng Vân, Giám đốc mảng đào tạo chăn nuôi heo Tập đoàn De Heus phát biểu tại Diễn đàn
Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung trao đổi về quy hoạch vùng chăn nuôi phù hợp với sức chịu tải của môi trường; ứng dụng công nghệ thu gom, xử lý chất thải; kiểm soát mùi hôi; tiết kiệm nước và tái sử dụng nước sau xử lý. Nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người chăn nuôi trong xây dựng các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, thân thiện với môi trường.
Những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn không chỉ là yêu cầu trước mắt trong kiểm soát ô nhiễm mà còn liên quan trực tiếp đến định hướng phát triển lâu dài của ngành chăn nuôi khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Đối với Đắk Lắk, mục tiêu không đơn thuần là gia tăng số lượng trang trại hay tổng đàn vật nuôi, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng tăng trưởng, tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại, kiểm soát tốt dịch bệnh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, đời sống người dân.
Khánh Toàn -Văn phòng Sở
