Quản lý tài nguyên nước bền vững để thích ứng với BĐKH ở các lưu vực sông ở Châu Á
Quản lýtài nguyên nước bền vững để thích ứng
với BĐKH ở các lưu vực sông ở Châu Á
Quang cảnh Tuần lễ Nước Quốc tế tại Việt Nam –VACI 2018 do Trung tâm Quy hoạch vàĐiều tra tài nguyên nước quốc gia (Bộ TN&MT) phối hợp với các đơn vị trong vàngoài nước tổ chức sáng 4/3 tại HàNội
Biến đổi khíhậu (BĐKH) làmột trong những thách thức lớn nhất mànhân loại hiện đang phải đối mặt, vàcác lưu vực sông trên thế giới bị tác động mạnh mẽ nhất bởi BĐKH. Những tác động này thường do các vấn đề về nước liên quan đến lĩnh vực kinh tế - xãhội vàmôi trường, trong đócónông nghiệp, công nghiệp, đa dạng sinh học, hàng hải, du lịch.
Cónhiều bằng chứng cho thấy BĐKH đang diễn ra vàảnh hưởng của nócóthể nhận thấy rõ. Ở nhiều nơi trong các sự kiện liên quan đến khíhậu ở Châu Á, những tác động này không ngừng gia tăng, không chỉ ở tần số màcòn ở mức cực đoan. Trên thực tế, một số khu vực cóthể cómưa lớn, trong khi những nơi khác cóthể gặp mưa ít hơn, nhưng cả hai khu vực này đều xảy ra lũ lụt vàhạn hán tương tự. Do đó, thích ứng với các tác động của BĐKH ngày càng cóliên quan đến chương trình nghị sự chính trị toàn cầu vàchâu Á.
Trong khuôn khổ lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Trung tâm Quy hoạch vàĐiều tra tài nguyên nước quốc gia vàTuần lễ Nước Quốc tế tại Việt Nam –VACI 2018, các chuyên gia đến từ Thái Lan, Pakistan vàThụy Điển đãchỉ ra các tác động của BĐKH đến các lưu vực sông của Châu Ávàchia sẻ kinh nghiệm về các biện pháp thích ứng với những thách thức của BĐKH.
Tác động của BĐKH –Thách thức lớn
Theo TS. PGS Sangam Shrestha thuộc Viện Công nghệ Châu Á(AIT) cótrụ sở tại Thái Lan, những thách thức chính trong các nghiên cứu về tác động của BĐKH làsự không chắc chắn trong các dự báo về BĐKH cũng như đánh giátác động của BĐKH trong môi trường nước do sử dụng các dữ liệu, công cụ vàkỹ thuật khác nhau. Do đó, các kết quả cần được sử dụng vàgiải thích cẩn thận.
“Tác động cóthể nhìn thấy được, nên cần cócác chiến lược thích ứng vàgiảm thiểu thích hợp trong thời gian ngắn vàdài để bùđắp các tác động tiêu cực hoặc khai thác các tác động tích cực của BĐKH ở cấp địa phương vàkhu vực”–TS. PGS Saangam Shrestha chỉ rõthách thức thứ hai.
Thách thức cuối cùng được ông đề cập đến làgiao tiếp với các nhàhoạch định chính sách vàcộng đồng địa phương cần cóngôn ngữ khác. Đánh giátính dễ bị tổn thương vàrủi ro lànhững công cụ thích hợp vàđối thoại chính sách khoa học - chính trị làhết sức quan trọng.
Một chuyên gia khác thuộc AIT cho rằng BĐKH cóthể tác động đáng kể đến ngập lụt vàlượng mưa gia tăng trong tương lai sẽ làm thay đổi mực nước lũ cao nhất, độ sâu của lũ vàngập lụt.
Theo chuyên gia này, sự phân lũ từ lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn qua sông Quảng Huế không bị ảnh hưởng nhiều bởi BĐKH. Tuy nhiên, nếu lượng mưa trong lưu vực sông được kết hợp, cóthể xảy ra thiệt hại do lũ lụt cao hơn. Do đó, rất cần phải cócác biện pháp phòng chống lũ lụt.
Giải pháp quản lýtài nguyên nước bền vững
TS Chusit Apirumanekul đến từ Viện Môi trường Stockholm (SEI), Thụy Điển cho rằng công cụ hỗ trợ quyết định để đánh giátác động của các giải pháp quản lýtài nguyên nước vàsự không chắc chắn làcần thiết để quản lýtài nguyên nước bền vững.
“Cóthể sử dụng khung đánh giánước để ước tính tình trạng nước với sự can thiệp của con người vào lưu vực sông Cả để lên kế hoạch”- TS Chusit Apirumanekul đề xuất.
Theo ông, giao diện dựa trên web với thông tin đơn giản về sử dụng nước vàkhả năng cung cấp nước cho các ngành khác nhau cóthể được sử dụng để kết hợp với các nhàra quyết định vàcộng đồng địa phương để quản lývàlập kế hoạch tài nguyên nước.
BàHoàng Thị Ngọc Ánh thuộc Viện Công nghệ Châu Ácho rằng cần tăng cường hợp tác quản lýtài nguyên nước hợp nhất (IWRM) để bảo vệ nước ngầm. Qua đó, các mối quan hệ hợp tác giữa các Bộ vàcác cơ quan cóliên quan sẽ được cải thiện.
Theo bà, cũng cần hiện đại hoávàtăng cường khuôn khổ pháp lýcho việc quản lýbền vững vàbảo vệ nước ngầm;tăng cường sự tham gia của người dân địa phương trong việc bảo vệ nguồn nước ngầm (giáo dục môi trường, truyền thông môi trường).
“Cải thiện quản lýnước ngầm bằng cách thu thập vàphân tích dữ liệu phức tạp làm cơ sở cho việc phát triển các môhình địa chất thuỷ văn, giúp dự đoán sự phát triển của tài nguyên nước vàchỉ ra các quyết định chính sách. Ngoài ra, tăng cường các kỹ năng vàbíquyết kỹ thuật chuyên môn của các đối tác dự án để thực hiện tốt hơn các chức năng cơ bản trong lĩnh vực bảo vệ nước dưới đất”–bàHoàng Thị Ngọc Ánh cho biết.
Nguồn: www.monre.gov.vn
