Chủ động ứng phó El Nino, giảm thiểu nguy cơ hạn hán trong mùa khô 2026–2027
Chiều 14/10/2026, tại tỉnh Đắk Lắk, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị “Sơ kết sản xuất trồng trọt và phòng, chống hạn hán; triển khai kế hoạch năm 2027 vùng Duyên hải Nam Trung bộ - Tây Nguyên”. Đồng chí Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự và chỉ đạo Hội nghị.
Tham dự Hội nghị có đồng chí Dương Đức Huy, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố khu vực Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên.
Về phía tỉnh Đắk Lắk có đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các Sở, ban, ngành của tỉnh, đại diện UBND một số xã, phường cùng các cơ quan thông tấn, báo chí.
Các đại biểu tham dự Hội nghị
Sản xuất trồng trọt năm 2026 đạt nhiều kết quả tích cực
Theo báo cáo tại Hội nghị, mặc dù chịu tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết diễn biến phức tạp, sản xuất trồng trọt khu vực Duyên hải Nam Trung bộ - Tây Nguyên trong năm 2026 vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Các địa phương đã chủ động điều chỉnh cơ cấu cây trồng, lịch thời vụ phù hợp với điều kiện sinh thái và nguồn nước; tăng cường ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa, chuyển đổi số và các mô hình sản xuất bền vững.
Ước tính năm 2026, diện tích sản xuất lúa toàn vùng đạt khoảng 782.200 ha, năng suất bình quân 64,9 tạ/ha, sản lượng hơn 5,07 triệu tấn, tăng khoảng 120.600 tấn so với năm 2025. Tổng diện tích sản xuất các loại cây trồng ngắn ngày ước đạt hơn 1,03 triệu ha, với sản lượng gần 19,8 triệu tấn.
Đồng chí Dương Đức Huy, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật báo cáo tại Hội nghị
Đối với cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả, khu vực tiếp tục phát huy lợi thế với các sản phẩm chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, sầu riêng, thanh long và chanh leo. Việc xây dựng vùng nguyên liệu, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và liên kết sản xuất, tiêu thụ từng bước được đẩy mạnh, góp phần nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước, xuất khẩu.
Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn còn những hạn chế như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, liên kết tiêu thụ chưa bền vững, chi phí đầu vào cao và yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe. Tình trạng chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở một số nơi chưa gắn chặt với quy hoạch và thị trường tiêu thụ cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức sản xuất.
Chủ động ứng phó nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong năm 2027
Một trong những nội dung trọng tâm được Hội nghị tập trung thảo luận là công tác thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh trong bối cảnh ảnh hưởng của hiện tượng El Niño giai đoạn 2026 - 2027.
Theo nhận định khí tượng thủy văn được trình bày tại Hội nghị, từ tháng 11/2026, lượng mưa có xu hướng thiếu hụt; mùa mưa tại Tây Nguyên có khả năng kết thúc sớm. Trong các tháng 1 - 2/2027, khu vực Tây Nguyên ít mưa, nguy cơ thiếu nước gia tăng. Lượng mưa mùa khô có thể thiếu hụt từ 10 - 30%, một số nơi ở Nam Trung bộ trên 50%; dòng chảy trên các sông, suối có thể giảm từ 20 - 40%. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn được dự báo gia tăng, nhất là trong giai đoạn tháng 3 - 6/2027.
Đồng chí Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Thủy lợi báo cáo tại Hội nghị
Trước tình hình trên, việc chủ động xây dựng phương án sản xuất phù hợp với khả năng cung cấp nước, điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại những khu vực thiếu nước, sử dụng nước tiết kiệm và nâng cao hiệu quả khai thác các công trình thủy lợi được xác định là những nhiệm vụ quan trọng.
Các địa phương cần tăng cường theo dõi diễn biến thời tiết, nguồn nước; kiểm tra, rà soát hiện trạng các công trình thủy lợi, hệ thống cấp nước sinh hoạt; chủ động phương án điều hòa, phân phối nguồn nước, ưu tiên nước sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu của người dân, đồng thời bảo đảm nước phục vụ sản xuất theo điều kiện thực tế.
Đắk Lắk kiến nghị các giải pháp phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu
Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, tỉnh có lợi thế lớn về diện tích đất nông nghiệp, điều kiện sinh thái đa dạng và quy mô sản xuất nông nghiệp hàng hóa với nhiều sản phẩm chủ lực. Sau khi hợp nhất tỉnh, lợi thế từ ngành công nghiệp chế biến nông sản, thủy sản cũng tạo thêm điều kiện mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và chuỗi xuất khẩu.
Đồng chí Nguyễn Thiên Văn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại Hội nghị
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp tỉnh đang đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu, mùa khô kéo dài, nguy cơ thiếu hụt nguồn nước tưới và nước sinh hoạt, cùng những diễn biến thiên tai cực đoan trong các giai đoạn chuyển mùa. Những yếu tố này đòi hỏi phải tiếp tục tái cơ cấu ngành trồng trọt theo hướng nâng cao hiệu quả, phát triển bền vững và chủ động thích ứng với điều kiện thời tiết.
Tại Hội nghị, UBND tỉnh Đắk Lắk kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích các nguồn lực xã hội đầu tư phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp.
Tỉnh cũng đề xuất hỗ trợ thành lập các trung tâm kiểm nghiệm an toàn thực phẩm, trung tâm kiểm dịch thực vật và cơ sở chiếu xạ tại Đắk Lắk nhằm nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu; hỗ trợ nâng cao năng lực quan trắc, dự báo mưa lũ, cảnh báo lũ quét, sạt lở đất và truyền tin cảnh báo đến các khu vực có nguy cơ cao.
Đồng thời, tỉnh kiến nghị quan tâm hỗ trợ đầu tư, nâng cấp các công trình cấp nước sinh hoạt, công trình thủy lợi, hệ thống trữ và dẫn nước; hướng dẫn xây dựng phương án điều hòa, phân phối nguồn nước phù hợp với diễn biến thời tiết, bảo đảm ưu tiên nước sinh hoạt và nhu cầu thiết yếu của Nhân dân, chủ động ứng phó với nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong mùa khô.
Hướng đến sản xuất nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu
Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe các báo cáo chuyên đề về kết quả sản xuất trồng trọt năm 2026, kế hoạch sản xuất vụ Đông Xuân 2026 - 2027 và cả năm 2027; công tác thủy lợi phục vụ sản xuất và dân sinh; nhận định tình hình khí tượng thủy văn; các mô hình sản xuất cây trồng hiệu quả và giải pháp kỹ thuật nâng cao sức khỏe cây cà phê, hồ tiêu, sầu riêng trong điều kiện thời tiết bất lợi. Các đại biểu cũng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong tổ chức sản xuất, quản lý nguồn nước và phòng, chống hạn hán.
Đồng chí Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại Hội nghị
Định hướng sản xuất năm 2027 tập trung vào việc bố trí thời vụ linh hoạt theo điều kiện nguồn nước; lựa chọn cơ cấu giống, cây trồng phù hợp với từng vùng sinh thái; đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng nước tiết kiệm, giảm chi phí đầu vào, nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng trước các điều kiện thời tiết bất lợi. Cùng với đó là tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ, phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.
Đồng chí Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu kết luận Hội nghị
Phát biểu chỉ đạo và kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh yêu cầu các địa phương vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch sản xuất trồng trọt năm 2027 phù hợp với điều kiện thực tế, đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng và khả năng bảo đảm nguồn nước của từng khu vực. Trong bối cảnh hiện tượng El Nino có thể làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, công tác chỉ đạo sản xuất cần được triển khai từ sớm, có phương án ứng phó cụ thể, hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.
Thứ trưởng yêu cầu các cơ quan chuyên môn và địa phương tăng cường theo dõi, cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn, tình hình nguồn nước để chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng và diện tích gieo trồng phù hợp; ưu tiên nguồn nước cho sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu; đồng thời, thực hiện các giải pháp tưới tiết kiệm, tích trữ và điều tiết nước hiệu quả. Đối với những khu vực có nguy cơ thiếu nước, cần chủ động xây dựng phương án chuyển đổi cây trồng phù hợp, không tổ chức sản xuất vượt quá khả năng cung cấp nước.
Bên cạnh đó, các địa phương cần đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng giống cây trồng có khả năng thích ứng với điều kiện bất lợi của thời tiết; tăng cường quản lý sức khỏe cây trồng, phòng trừ sinh vật gây hại, nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Việc tổ chức sản xuất cần gắn với liên kết chuỗi giá trị, phát triển vùng nguyên liệu, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Thứ trưởng cũng đề nghị các đơn vị thuộc Bộ, các Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương tăng cường phối hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai nhiệm vụ; nâng cao hiệu quả công tác thủy lợi, dự báo, cảnh báo và hướng dẫn kỹ thuật, bảo đảm sản xuất trồng trọt năm 2027 được triển khai chủ động, an toàn và hiệu quả.
Bài và ảnh: Khánh Toàn - Văn phòng Sở
