Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giám sát tài nguyên nước
Nhằm hướng tới quản trị tổng hợp ngành nước trên nền tảng công nghệ số, hiện nay, Cục Quản lýtài nguyên nước đang tập trung nguồn lực để triển khai xây dựng hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu (CSDL) tài nguyên nước quốc gia. Nền tảng công nghệ số sẽ được đẩy mạnh ứng dụng trong việc hỗ trợ các cơ quan quản lýtrong quátrình quyết định điều hòa, phân phối tài nguyên nước, vận hành hồ chứa, liên hồ chứa, giảm thiểu tác hại do nước gây ra, đặc biệt khi xảy ra tình trạng hạn hán, thiếu nước trên các lưu vực sông (LVS).
Quản trị tài nguyên nước trên nền tảng số
Quản trị tài nguyên nước trên nền tảng công nghệ số - Đây làmột trong những điểm nổi bật của Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15, được Quốc hội ban hành ngày 27/11/2023. Luật Tài nguyên nước 2023 đãcónhững quy định cụ thể nhằm hướng tới quản trị tài nguyên nước quốc gia trên nền tảng công nghệ số thông qua Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia, hệ thống công cụ hỗ trợ ra quyết định góp phần hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa công tác quản lýtài nguyên nước. Nền tảng công nghệ số sẽ được đẩy mạnh ứng dụng trong việc hỗ trợ các Cơ quan quản lýtrong quátrình quyết định điều hòa, phân phối tài nguyên nước, vận hành hồ chứa, liên hồ chứa, giảm thiểu tác hại do nước gây ra, đặc biệt khi xảy ra tình trạng hạn hán, thiếu nước trên các lưu vực sông. Đồng thời, giảm thiểu nhân lực, chi phívận hành, quản lý.
Nhận thức được việc đẩy mạnh áp dụng các giải pháp, công nghệ tiên tiến nhằm quản lýtài nguyên nước hiệu quả, trong đóchútrọng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài nguyên nước làyêu cầu cấp thiết, thời gian qua, Cục Quản lýtài nguyên nước đãtích cực phối hợp với Cục Chuyển đổi số vàThông tin dữ liệu tài nguyên môi trường vàcác đơn vị cóliên quan triển khai xây dựng Hệ thống CSDL chuyên ngành phục vụ theo dõi, giám sát vàquản lýcác hoạt động khai thác, sử dụng nước, xả thải vào nguồn nước.
Môhình tổng quát Hệ thống quan trắc, giám sát tài nguyên nước cấp Trung ương
Hệ thống được xây dựng với mục tiêu theo dõi, giám sát trực tuyến các công trình khai thác, sử dụng nước mặt;công trình khai thác, sử dụng nước dưới đất do Bộ TN&MT cấp phép (giám sát theo giấy phép);Thiết kế dựa trên các chuẩn mở để đảm bảo vấn đề kết nối, liên thông, tích hợp vàchia sẻ thông tin, dữ liệu với các hệ thống của 63 tỉnh/ thành phố trên cả nước;Kết nối, liên thông được với hệ thống hiện cóvề quan trắc lưu lượng, mực nước, chất lượng nước của các hồ chứa thủy lợi, thủy điện thuộc quy trình vận hành liên hồ chứa đãban hành;Cập nhật tự động hoặc thủ công các thông tin (lưu lượng, mực nước, chất lượng nước vàhình ảnh) vào hệ thống phục vụ giám sát, cảnh báo.
Cùng với hệ thống CSDL chuyên ngành, Cục Quản lýtài nguyên nước đãxây dựng Hệ thống giám sát tài nguyên nước cấp Trung ương. Đây làcông cụ quan trọng để Cục Quản lýtài nguyên nước giám sát vận hành các công trình khai thác, sử dụng nước. Hệ thống được xây dựng trên nền tảng website, cóthể mở trực tiếp trên máy tính vàđiện thoại di động. Hệ thống được tích hợp vàchia sẻ với hệ thống dịch vụ công, hệ thống quản lývăn bản vàhồ sơ công việc theo 2 môhình: Môhình tổng quát hệ thống quan trắc, giám sát tài nguyên nước cấp Trung ương vàMôhình liên kết, tích hợp, chia sẻ.
Hệ thống giám sát tài nguyên nước Trung ương được xây dựng vàđi vào vận hành đãmang lại những kết quả ban đầu, hỗ trợ tích cực cho công tác quản lýtại Trung ương vàcác địa phương. Hệ thống đãcung cấp thông tin giám sát việc khai thác, sử dụng nước. Từ các thông tin báo cáo cóthể xây dựng các chính sách, kế hoạch, đề xuất các giải pháp để bảo vệ tài nguyên, môi trường, điều hòa phân bổ tài nguyên nước, vận hành hồ, liên hồ chứa trên các LVS. Đồng thời, đây cũng làcơ sở dữ liệu quan trọng để quản lýcấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước vàxả nước thải vào nguồn nước của 63 tỉnh/thành phố phục vụ công tác kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu.
Xây dựng bản đồ số dự báo, cảnh báo hạn hán, thiếu nước
Để đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tài nguyên nước, theo ông NgôMạnh Hà, PhóCục trưởng Cục Quản lýtài nguyên nước, thời gian tới, Cục sẽ triển khai xây dựng hệ thống thông tin tổng thể về quy hoạch, điều tra, quan trắc, giám sát, bảo vệ tài nguyên nước;phát triển nhân lực, đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng về kỹ năng số, phân tích vàxử lýdữ liệu.
Cùng với việc triển khai xây dựng hệ thống thông tin tổng thể, Cục cũng sẽ tập trung xây dựng, hoàn thiện kho dữ liệu tài nguyên nước tập trung, thống nhất, sử dụng giải pháp công nghệ quản lýdữ liệu lớn (big data, data lake), kết nối với hệ thống lưu trữ điện tử chuyên ngành tài nguyên vàmôi trường nhằm chia sẻ vàcung cấp dữ liệu trực tuyến;Tiếp tục cải tiến để nâng cao chất lượng quan trắc, cảnh báo dự báo tài nguyên nước bằng các phần mềm môhình số vàdự báo tài nguyên nước.
Môhình liên kết, tích hợp, chia sẻ
Đặc biệt, Cục sẽ thúc đẩy xây dựng bản đồ số dự báo, cảnh báo hạn hán, thiếu nước kết nối với hệ thống công cụ hỗ trợ quátrình ra quyết định điều hòa phân bổ, vận hành liên hồ chứa trên các LVS góp phần quản lýhiệu quả, bền vững tài nguyên nước.
Nguồn: monre.gov.vn
